ဗိုင္းရပ္စ္အကိုက္ခံထားရတ့ဲ သူေတြ

၁။ တခါတုန္းက သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္နဲ႔ ေျပာဖူးတယ္။ တခ်ဳိ႕ ၀င္းဒိုးကြန္ျပဴတာကို သံုးတ့ဲ သူေတြ ကြန္ျပဴတာကို စနစ္တက် မသံုးတတ္ေတာ့ ကြန္ျပဴတာထဲမွာ ဗိုင္းရပ္ေတြ၊ ထရိုဂ်န္ေတြနဲ႔ ျပည့္ၿပီး ကြန္ျပဴတာက သူတို႔ အလုပ္အတြက္ သံုးရတာထက္ ကြန္ျပဴတာထဲမွာ ပုန္းကပ္ၿပီးေနၾကတ့ဲ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြက သံုးလိုက္လို႔ ကြန္ျပဴတာေတြ ေဟာင္းကုန္၊ ပ်က္စီးကုန္ ၾကတယ္။
၂။ လူတခ်ဳိ႕လည္း အ့ဲဒီကြန္ျပဴတာေတြလိုပါပဲ။ ကိုယ့္အင္အား၊ ကိုယ့္အခ်ိန္၊ ကိုယ့္ေငြေတြကို ကိုယ့္က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရး၊ ကိုယ့္မိသားစုအေရး၊ ပရဟိတအေရးေတြမွာ သံုးျဖစ္တာထက္ အမ်ားရဲ႕အထင္အျမင္ေတြ၊ ကိုယ့္အေပၚထားတ့ဲ သေဘာထားေတြ၊ သူမ်ားကိုယ့္ကို အထင္ႀကီးတာ၊ အထင္မႀကီးတာေတြအေပၚ အေလးအနက္ထားလြန္ၿပီး ကုန္ခမ္းကုန္ၾကတယ္။

အေျခခံဆီကို ျပန္သြားရတယ္

၁။ တစ္ခါတစ္ေလမွာ ဦးစားေပးရမွာေတြ မ်ားလြန္းေတာ့ ဘယ္အရာေတြ၊ ဘယ္သူေတြကို ဦးစားေပးရမယ္မွန္း မသိေတာ့ဘူးဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္တတ္တယ္။ အ့ဲဒါအခါမွာ ကိုယ့္ရဲ႕အေျခခံဆီ ျပန္သြားၿပီး ဘယ္သူ၊ ဘယ္ဟာေတြက ငါ့အတြက္ ဦးစားအေပးသင့္ဆံုးလည္းဆိုတာ စဥ္းစားရတယ္။ က်န္တာေတြကို ေလာေလာဆယ္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ပဲ ဆိုတာမ်ဳိး ေတြးရတယ္။
၂။ ငယ္ငယ္က သခ်ာၤဆရာတစ္ေယာက္ ေျပာဖူးတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ အထက္တန္းက သခ်ာၤစာအုပ္ေတြ ျပန္ရွာၿပီး ဖတ္တ့ဲ။ ဟုတ္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ျမင့္တ့ဲ ဘာသာရပ္ကို နားလည္ဖို႔မဆို အေျခခံေတြကို ေသခ်ာနားလည္မွပဲ ရတယ္။
၃။ Oxford University Press က ထုတ္တ့ဲ Very Short Introduction ဆိုတ့ဲ Book Series ရွိတယ္။ ဘာသာရပ္တိုင္းအတြက္ မိတ္ဆက္ေရးထားတာ။ ဘာဘာရပ္ေပါင္း ၆၀၀ နီးပါး ရွိတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ အ့ဲဒီ မိတ္ဆက္စာအုပ္ အားလုံးကို ၀ယ္ဖတ္ခ်င္တာပါပဲ။

ေနာင္တ နည္းရာသို႔

၁။ ဆရာနႏၵာသိန္းဇံရဲ႕ "ေနာင္တကင္းရာသို႔" စာအုပ္ကို ဖတ္ျဖစ္တယ္။ စာအုပ္ရဲ႕ ရည္ညႊန္းကိုယ္ထဲက ေနာင္တရတတ္သူေတြအတြက္ ေနာင္တရမႈ နည္းေအာင္ ျပဳျပင္နည္းလို႔ ေဖာ္ျပထားေတာ့ စာအုပ္ေခါင္းစဥ္အတိုင္း ေနာင္တကင္းဘို႔ရာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုထားသလို ရွိေနပါတယ္။

၂။ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကကလည္း ေနာင္တလံုးလံုးကင္းမယ့္သူ မရွိဘူးလို႔ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေမးခြန္းကို ျပန္ေျဖေပးထား ဖူးပါတယ္။ ေသခါနီး ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္မွာေတာ့ လူတိုင္းေနာင္တရၾကပါတယ္။ ေနာင္တကင္းတ့ဲ လူရယ္လို႔ မရွိဘူးလို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ေနာင္တနည္းအာင္သာ သတိနဲ႔ေနထိုင္လို႔ ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ 
၃။ ၿပီးခ့ဲႏွစ္တုန္းက သုတသနလုပ္ဖို႔ ဖြင့္ထားတ့ဲေဖ့ဘုတ္ကေန မႏၱေလးမွာေနတ့ဲ ခ်ာတိတ္ႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ခင္ျဖစ္ခ့ဲတယ္။ ေဖ့ဘုတ္ေပၚမွာ ဓါတ္ပံုအစစ္၊ နာမည္အစစ္ေတြ မသံုးေတာ့ က်ေနာ္ဘယ္သူဆိုတာ သူတို႔ မသိပါဘူး။ အလုပ္ေတြၿပီးလို႔ ေဖ့ဘုတ္ဖ်က္ခါနီးေတာ့ အမွတ္တရလည္းျဖစ္ေအာင္ သူတို႔အတြက္ အက်ဳိးရွိမယ္ထင္တ့ဲ စကားတစ္ခြန္းေတာ့ ေျပာျဖစ္ခ့ဲတယ္။ "လုပ္သင့္တာေတြကို မလုပ္မိတာနဲ႔၊ မလုပ္သင့္တာေတြ လုပ္မိတာေတြက ေနာင္မွာ ေနာင္တကို ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္။" လို႔။ သုေတသနအတြက္ လုပ္ထားတ့ဲ ေဖ့ဘုတ္ကို ဖ်က္လိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ရက္ေတြ က်ေနာ္ေဖ့ဘုတ္ကေန သူတို႔ေဖ့ဘုတ္ဆီ ျပန္၀င္ၾကည့္ေတာ့ က်ေနာ္ေျပာတာေလးကို သူတို႔ ေဖ့ဘုတ္ေပၚမွာ ျပန္တင္ထားတာ ေတြ႔ရတယ္။ "ဒါ ငါတို႔အတြက္ လက္ေဆာင္ပဲ...။" တ့ဲ အ့ဲလိုေလး ျပန္ျမင္ရေတာ့ ငါကိုယ္တိုင္လည္း ေနာင္တနည္းဘို႔ မလုပ္သင့္တာေတြ တတ္ႏိုင္သေလာက္ မလုပ္မိေအာင္၊ မေျပာသင့္တာေတြ မေျပာမိေအာင္၊ လုပ္သင့္တာေတြ၊ ပိုၿပီး လုပ္ျဖစ္ေအာင္ ဆင္ျခင္ေနထိုင္ရဦးမယ္လို႔ ကိုယ့္ဘာသာ ျပန္ဆံုးမ ျဖစ္ခ့ဲပါတယ္။
၄။ အဂၤလိပ္ေဆာင္းပါးေတြမွာေတာ့ အသက္ႀကီးသြားရင္ မလုပ္ျဖစ္ခ့ဲလို႔ ေနာင္တရေစမယ့္ အခ်က္ေတြဆိုၿပီး ေရးထားတာတခ်ဳိ႕ ဖတ္ဖူးတယ္။ ခရီးေတြ မသြားျဖစ္ခ့ဲတာ၊ မစြန္႔စားခ့ဲၾကတာ၊  စသည့္ျဖင့္ ေပါ့။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ တန္ဖိုးထားတ့ဲအေပၚ မူတည္ၿပီး ေနာင္တရစရာေတြလည္း အနဲနဲ႔ အမ်ား ကြာျခားၾကမွာပါပဲ။

Monkey Trap

ဒီေမ်ာက္ဖမ္းနည္း ပံုျပင္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိၿပီး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္လည္း စာအုပ္တစ္အုပ္ထဲမွာ ဖတ္ဖူးတာပါ။ စာအုပ္နာမည္ကေတာ့ မမွတ္မိေတာ့ဘူး။

ဒီေမ်ာက္ဖမ္းနည္းကို ေခါင္းမာတ့ဲသူေတြအေၾကာင္း စဥ္းစားမိတိုင္း ခဏခဏ သတိရျဖစ္တယ္။ ေရးမယ္လို႔ စိတ္ကူးထားတာေတာ့ ၾကာပါပီ။ ဒီေန႔မွပဲ ေရးျဖစ္တာပါ။

အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ လယ္သမားေတြရဲ႕ ေမ်ာက္ဖမ္းနည္းပါ။ သူတို႔ယာခင္းေတြကို ခဏခဏ လာဖ်က္တ့ဲ ေမ်ာက္ေတြကို ဖမ္းနည္းပါ။ ေမ်ာက္ဖမ္းနည္းေလးကလည္း ရုိးပါတယ္။

လယ္သမားက ေျပာင္းဆန္အခ်ဳိ႕ကို ေသတၱာတစ္ခုထဲမွာ ထည့္ပါတယ္။ ေနာက္အဲဒီေသတၱာမွာ ေမ်ာက္ရဲ႕
လက္တစ္ဖက္ လွ်ဳိသြင္းလို႔ရေလာက္တ့ဲ အေပါက္ေလး တစ္ခုကို ေဖာက္ထားတယ္။ ေနာက္အဲဒီ ေသတၱာကို ေမ်ာက္ေတြ လာတတ္တ့ဲ ယာခင္းေတြေဘးမွာ သြားထားပါတယ္။

လယ္သမားစီစဥ္ထားတ့ဲ အတိုင္းေမ်ာက္ကလာရင္ အထဲက ေျပာင္းဆန္ကို ငံုၾကည့္ၿပီး သူ႔လက္တစ္ဖက္ ထိုးထည့္ၿပီး ႏႈိက္ယူပါေတာ့တယ္။ ေနာက္ျပန္ထုတ္ဖို႔ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေမ်ာက္က သူ႔လက္ကို ထုတ္လို႔
မရပါဘူး။ သူ႔လက္သီးဆုပ္က လယ္သမားစီစဥ္ထားတ့ဲ ေသတၱာက အေပါက္ထက္ႀကီးေနလို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေမ်ာက္က ထုတ္မရပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီေမ်ာက္က ေျပာင္းဆန္ကို ခ်ၿပီး သူ႔လက္ကို ထုတ္ၿပီး မျပန္ပါဘူး။ သူ႔လက္သီးဆုပ္ထဲက ေျပာင္းဆန္ကိုလည္း လႊတ္မခ်ပါဘူး။ ေနာက္ဆံုး ဘယ္ေလာက္အထိေအာင္ ကိုင္ထားလဲ ဆိုေတာ့ လယ္သမားက ေမ်ာက္မိ မမိ လာၾကည့္တ့ဲ အခ်ိန္အထိပါ။ အဲဒီေမ်ာက္က ျပန္မထြက္သြားေသးပါဖူး။ သူ႔လက္သီးဆုပ္ကိုပဲ ရေအာင္ ႀကိဳးစားၿပီး ထုတ္ေနပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးေတာ့ လယ္သမားက ေမ်ာက္ကို ရိုက္သတ္ၿပီး ယူသြားတယ္။ ေမ်ာက္လည္း ေသရပါေတာ့တယ္။

ဒီ ေမ်ာက္ဖမ္းနည္းေလးက ရိုးပါတယ္။ အထူးအေထြ နည္းစနစ္ေတြနဲ႔ ဖမ္းတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေမ်ာက္ရဲ႕ အသိဥာဏ္မရွိမႈ၊ ေခါင္းမာတတ္တ့ဲ အက်င့္ကိုပဲ အသံုးခ်ၿပီး ဖမ္းသြားတာပါ။ ေမ်ာက္က သူ႔လက္ထဲက ေျပာင္းဆန္နဲ႔ သူ႔အသက္ ဘယ္ဟာ ပိုတန္သလဲ မေတြးတတ္ခ့ဲပါဘူး။ ေျပာင္းတစ္ဆုပ္အတြက္ သူ႔အသက္ကို အေသခံခ့ဲပါတယ္။

က်ေနာ့္တို႔လူေတြလည္း အဲဒီေမ်ာက္ကေလးကို ဥပမာ ယူၿပီး စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားႀကီး ရပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ေလ ေလာကမွာ ဘယ္ဟာက အေရးပိုႀကီးသလဲဲ မစဥ္းစားမိတတ္ၾကဖူး။ ဘာမဟုတ္တာေလးေတြကို ဆုပ္ကိုင္ၿပီး အပ်က္ဆီးခံတတ္ၾကတယ္။ ေရြးခ်ယ္မႈေတြ အၿမဲလုပ္ေနရတ့ဲ လူတိုင္း ဒီေမ်ာက္ေလး မွားတ့ဲ အမွားအတုိင္း မမွားေစခ်င္ပါဖူး။

မွတ္ခ်က္။ ။ ဤပို႔စ္မွာ သံုးထားတ့ဲ ဓါတ္ပံုေလးကို အင္တာနက္က ရယူပါတယ္။

ေလွကားထစ္မ်ား၊ ဘ၀နဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္

ေျခတံရွည္တ့ဲ က်ေနာ့္အတြက္ အခ်ဳိ႕ေလွကားထစ္ေတြကေတာ့ စိပ္လြန္းလွတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလွကားထစ္တိုင္းက က်ေနာ့္အတြက္ခ်ည္းပဲ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို နားလည္လက္ခံ ရပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေလွကားေတြကလဲ ခပ္စိပ္စိပ္နဲ႔။ တခ်ဳိ႕လဲ မတ္ေစာက္တ့ဲ ေလွကားထစ္မ်ဳိးေတြပါ။

ခပ္စိပ္စိပ္ေလွကားေတြကပဲ က်ေနာ့္ကို ေမာေစခ့ဲတ့ဲ အခါမ်ဳိးေတြ ရွိပါတယ္။ ျပဳတ္က်တ့ဲေစခ့ဲတ့ဲ ေလွကားထစ္မ်ဳိးေတြလည္း ရွိခ့ဲပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေလွကားတက္ေဖာ္ရင္း ျပံဳးျပခ့ဲသူေတြ ရခ့ဲဖူးသလို။ ၀င္တိုက္သြားခ့ဲသူလည္း အမ်ားအျပား ရွိခ့ဲဘူးတယ္။ မသိက်ဳိးႏြံျပဳသြားခ့ဲသူေတြကေတာ့ အမ်ားအျပားေပါ့။ သူမ်ားတက္ေနလို႔ ရပ္ေစာင့္ေနရတာမ်ဳိးလဲ ႀကံဳဖူးၿပီ။ ေရွ႕ကလဲ မတက္ပဲ ပိတ္ရပ္ထားတာမ်ဳိးလဲ ရွိတယ္။ လွမ္းၿပီးမင္းတက္ရမ့ဲ ေလွကား မဟုတ္ဘူးဆိုတာ မ်ဳိးလဲ ၾကားရေပါင္းမ်ားပါၿပီ။

ေလွကားထစ္ေတြ တက္တိုင္း တက္တိုင္း တခါတေလ က်ေနာ့္ဘ၀နဲ႔ ယွဥ္ၿပီးေတြးမိတ့ဲ အေတြးေလးတစ္ခုရွိတယ္။ ေလွကားထစ္ေတြက က်ေနာ့္ ဘ၀လိုပဲလို႔။ ျမင့္ျမင့္ေရာက္ခ်င္တ့ဲ က်ေနာ့္အတြက္ အၿမဲတက္ေနရတယ္။ တခါတေလလဲ ျပန္ျပန္ လိမ့္က်တယ္။ ေနာက္ျပန္တက္ရတယ္။ အဲဒီလို တက္ေနရင္း ကူညီတ့ဲလူ၊ အားေပးတ့ဲလူ၊ ဆြဲခ်တ့ဲလူ၊ ျပံဳးျပခ့ဲတ့ဲသူ၊ မ့ဲျပသြားတ့ဲသူ၊ ရန္လိုသူ၊ ေမတၱာေပးတ့ဲသူ၊ မနာလိုတ့ဲသူ၊ ဂရုဏာထားတ့ဲလူ၊ အမ်ားအျပားနဲ႔ ဆံုျဖစ္ပါတယ္။

ေလွကားထစ္ေတြလိုပဲ ဘ၀ကို တစ္ဆင့္ဆင့္ ဆက္တက္ခ့ဲဖူးတယ္။ က်ေနာ့္အတြက္ေတာ့ ေနရာကာလတစ္ခုမွာ ရင္းႏွီးကၽြမ္းက်င္ၿပီးသြားရင္ သူ႔ထက္ျမင့္တ့ဲ အရာကို ဆက္လုပ္ခ်င္ပါတယ္။ သိခ်င္စိတ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ကၽြမ္းက်င္ၿပီးသြားေနရာမွာ ဆက္ၿပီး အခ်ိန္ၾကာၾကာေနရတာ ၿငီးေငြ႕သြားတတ္တယ္။ အဲဒါနဲ႔ပဲ တည္ေဆာက္ထားၿပီးတ့ဲ ဘ၀ေလးေတြကို ထားရစ္ခ့ဲရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရပါတယ္။ ကိုယ္အပတ္တကုတ္ တည္ေဆာက္ထားတ့ဲ ဘ၀ေလးေတြ (ပတ္၀န္းက်င္ေလး) ကို ထားခ့ဲရတာဟာ ကိုယ့္လက္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ဆံုး႐ႈံးရသလို ခံစားရ ေစပါတယ္။ နာက်င္ရပါတယ္။

ဘာေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ေလွကားထစ္ေတြကို ဆက္ၿပီး တက္ျဖစ္ဦးမွာပါ။ ပတ္၀န္းက်င္သစ္ေတြကိုလည္း ဆက္ၿပီး တည္ေဆာက္ရဦးမွာပါ။။ ေနာက္ဆံုးေတာ့လဲ ေလွကားထစ္ေတြေပၚ တက္ရတာကို ပတ္၀န္းက်င္သစ္ေတြကို ျပန္ျပန္တည္ေဆာက္ရတာ က်ေနာ္ က်င့္သားရသြားပါလိမ့္မယ္။